Tư duy tối ưu của Stephen R. Covey
Trong cuộc sống tất bật hiện nay, không ít lần chúng ta đã cảm thấy hay nghe thấy những tiếng than van khá não nề như: “Tôi có quá nhiều việc phải làm mà không có đủ thời gian”, “tôi không giữ được sự cân bằng giữa công việc với cuộc sống riêng của mình”, “tôi cảm thấy mất kiểm soát đối với cuộc đời của chính mình” hay “tôi đã đạt được nhiều thứ nhưng sao vẫn luôn cảm thấy trống rỗng?”.
Stephen R. Covey, nhà quản trị học bậc thầy, đã viết cuốn sách First Things First (được dịch rất thoáng ra tiếng Việt là Tư duy tối ưu) để cung cấp một giải pháp nhằm kết thúc những bế tắc triền miên nêu trên. Với cái nhìn sâu sắc, ông nhận ra rằng vấn đề mấu chốt ở đây là thời gian - một thứ tài sản cực kỳ quý báu nhưng rất hữu hạn và rất dễ bị phí phạm.
Ông cho rằng hai món quà thiên phú lớn nhất của chúng ta là thời gian và sự tự do lựa chọn cách sử dụng thời gian đó. Ông nhấn mạnh: “Bí quyết không phải là “tiêu dùng” thời gian, mà là “đầu tư’ thời gian - vào con người, vào việc trao quyền, vào các dự án có ý nghĩa và những điều chính nghĩa. Giống như mọi nguồn lực tư bản, nếu chúng ta tiêu dùng thời gian, nó sẽ mất đi. Chúng ta sẽ làm mai một đi tài sản của mình. Nếu chúng ta đầu tư nó, chúng ta sẽ làm tăng tài sản của mình…”.
Để đầu tư quỹ thời gian của mình vào đúng chỗ, trước hết, bạn cần tự đặt ra và giải đáp rốt ráo hai câu hỏi then chốt: Thứ nhất, những ưu tiên số một trong đời - một vài điều bạn cho là quan trọng nhất - là những điều gì?
Một câu hỏi thật đơn giản nhưng đáng tiếc rất nhiều người vẫn chưa bao giờ có được lời đáp nghiêm túc cho chính mình.
Câu hỏi thứ hai: Liệu bạn đã thực sự dành đủ sự quan tâm, sự tập trung và thời gian cho mấy điều quan trọng nhất đó chưa?
<>
| Sách do Vũ Tiến Phúc và Dương Ngọc Hân dịch. Công ty First News hợp tác với NXB Trẻ xuất bản, dày 488 trang, giá 88.000 đồng. |
Qua thực tế công việc, Covey nhận ra rằng phần lớn người ta luôn bị lôi cuốn bởi những việc “khẩn cấp” và do đó buông trôi những việc “quan trọng nhất”.
Người ta trở nên bị lệ thuộc vào tính khẩn cấp (urgency addiction), và cứ thế mà tối tăm mặt mũi đối phó với nó, cứ phải nỗ lực làm nhanh hơn, nhiều hơn nữa, và rồi vẫn cứ bị tràn ngập bởi những việc mà họ cho là cần làm.
Covey nhắc nhở: Đừng cố làm cho nhanh hơn tất cả mọi việc, mà hãy tập trung vào những việc quan trọng nhất, vì rằng “xác định đúng đích đến mới là điều quan trọng hơn so với việc bạn đi nhanh như thế nào”.
Để giúp xác định “những điều quan trọng nhất”, Covey dành hẳn một chương để trình bày về bốn nhu cầu và năng lực cơ bản của con người, đó là sống, yêu thương, học tập, và để lại di sản (tương ứng với các nhu cầu về vật chất, xã hội, trí tuệ, và tinh thần). Trong đó, nhu cầu để lại di sản là “để chúng ta có cảm giác mình sống có ý nghĩa, có mục đích, có giá trị, và có đóng góp cho cộng đồng”. Có như thế một đời người mới có thể được coi là mãn nguyện.
Với óc thực tiễn vốn có, Covey còn cung cấp một quy trình tổ chức công việc để giúp bạn đọc có thể chuyển trọng tâm từ “tính khẩn cấp” sang “tầm quan trọng”. Ông cũng phân tích cặn kẽ về “sức mạnh của sự đồng tâm hiệp lực” và “sức mạnh và sự bình yên của lối sống dựa vào nguyên tắc”.
Cuối cùng, trước khi quyết định mua cuốn sách này, các bạn hãy đọc lời khuyên dưới đây của chính tác giả: “Để thu được hiệu quả cao nhất từ cuốn sách này, bạn nên đọc có chiều sâu - nghĩa là liên hệ với bản thân mình, với khuôn mẫu đã được dạy dỗ, với động cơ của mình, để xem đâu là “điều quan trọng nhất” đối với bạn, và bản thân bạn đại diện cho điều gì. Đây là một quá trình đấu tranh nội tâm ở mức cao.
Khi đọc cuốn sách này, chúng tôi khuyên bạn nên thỉnh thoảng dừng lại và lắng nghe tiếng nói từ cả khối óc lẫn con tim của mình. Khi đã thấm nhuần và hiểu sâu sắc về sự tự ý thức, bạn sẽ có sự thay đổi. Khi đó, bạn sẽ nhìn thế giới với đôi mắt khác. Bạn sẽ nhìn các mối quan hệ với cái nhìn khác. Bạn sẽ nhìn thời gian một cách khác. Bạn sẽ nhìn bản thân mình khác trước. Chúng tôi tin rằng cuốn sách này sẽ giúp bạn có sự tăng tiến vượt trội trong việc tạo ra một cuộc sống có chất lượng cho bản thân và những người xung quanh”.
- Dương Thủy - Thời báo Kinh tế Sài Gòn 26/11/2009